Oprichting van een vennootschap: de keuze van de rechtsvorm

De keuze van de rechtsvorm is essentieel voor de structuur van uw bedrijf. Het beïnvloedt het beheer, de fiscaliteit en de aansprakelijkheid van de vennoten. Deze gids helpt u de opties in België te vergelijken en de nodige stappen te volgen voor de oprichting van uw onderneming.

De juiste rechtsvorm kiezen voor uw onderneming

In België zijn er 7 belangrijkste vennootschapsvormen, met verschillende opties voor ondernemers. Hier zijn hun kenmerken:

BV – Besloten Vennootschap

Meest gebruikte rechtsvorm
Geschikt voor kleine bedrijven, startups en familiebedrijven
Beperkte aansprakelijkheid
Flexibel beheer
Notariële akte en financieel plan vereist

NV – Naamloze Vennootschap

Ideaal voor grote bedrijven
Beperkte aansprakelijkheid tot de inbreng van de aandeelhouders
Maakt het mogelijk investeerders aan te trekken zonder de controle te verliezen
Notariële akte en financieel plan vereist
Complexere structuur om te beheren

CV – Coöperatieve Vennootschap

Bestemd voor coöperatieve projecten (min. 3 oprichters)
Vrije toetreding en uittreding van vennoten
Beperkte aansprakelijkheid
Notariële akte en financieel plan vereist

Eenvoudige Vennootschap

Ideaal voor kleine projecten met minstens 2 vennoten
Eenvoudige administratie
Geen kapitaalvereiste
Gemakkelijk op te richten en te ontbinden
Onbeperkte aansprakelijkheid

VOF – Vennootschap onder Firma

Geschikt voor projecten met minimale formaliteiten
Geen startkapitaal vereist
Geen verplichting tot publicatie van de jaarrekening
Persoonlijke en hoofdelijke aansprakelijkheid van de vennoten

Commanditaire Vennootschap (CommV)

Eenvoud en flexibiliteit
De commanditaire vennoot heeft een beperkte aansprakelijkheid tot zijn inbreng
Geen startkapitaal vereist
Faillissement leidt tot het faillissement van de beherende vennoot (zaakvoerder)

VZW – Vereniging Zonder Winstoogmerk

Bestemd voor niet-commerciële, humanitaire, culturele of sportieve projecten
Minstens 2 oprichters vereist
Geen startkapitaal vereist
Flexibel beheer, maar met bepaalde administratieve verplichtingen
Beperkte aansprakelijkheid tot het vermogen van de VZW

Overzichtstabel van rechtsvormen

Vennootschapsvorm	Notariële Akte	Min. Aantal Oprichters	Min. Kapitaal	Financieel Plan	Aansprakelijkheid	Gemiddelde oprichtingskosten
BV	Ja	1	Geen, maar voldoende kapitaal vereist	Ja	Beperkt	1 500 – 3 000 €
NV	Ja	1	61 500 €	Ja	Beperkt	3 000 – 5 000 €
CV	Ja	3	Bijdrage vereist, geen min. kapitaal	Ja	Beperkt	1 500 – 3 000 €
Eenvoudige Vennootschap	Nee	2	Geen	Nee	Onbeperkt	500 – 1 000 €
VOF	Nee	2	Geen	Nee	Onbeperkt	500 – 1 500 €
VZW	Ja	3	Geen	Nee	Beperkt tot het vermogen van de VZW	500 – 1 500 €
CommV	Nee	2	Geen	Nee	Onbeperkt	1 000 – 2 500 €

Hebt u uw keuze gemaakt? Wat zijn de volgende stappen?

1. Het financieel plan: een wettelijke verplichting?

🔹 Waarom is het verplicht voor bepaalde vennootschapsvormen?
Het financieel plan garandeert dat de onderneming over voldoende middelen beschikt om gedurende drie jaar na de oprichting te functioneren. Het helpt om de economische haalbaarheid van het project te beoordelen.

🔹 Welke vennootschappen moeten het opstellen?

BV (Besloten Vennootschap)
NV (Naamloze Vennootschap)
CV (Coöperatieve Vennootschap)
Commanditaire Vennootschap (CommV) (indien met rechtspersoonlijkheid)

🔹 Wat bevat een financieel plan?

Samenvatting van het project: Beschrijving van de activiteit, doelstellingen en groeiperspectieven
Financiële prognoses over 3 jaar: Verwachte balans, resultatenrekening, kasplanning, rendabiliteitsanalyse
Financieringsbronnen: Kapitaalbijdragen, bankleningen, eventuele subsidies
Economische veronderstellingen: Opstartkosten, verwachte omzetgroei, financiële risico’s en alternatieve scenario’s

⚠️ De notaris controleert enkel of het financieel plan formeel in orde is, maar biedt geen garantie op de winstgevendheid van het project. In geval van faillissement binnen de eerste drie jaar kunnen oprichters persoonlijk aansprakelijk worden gesteld als het startkapitaal duidelijk onvoldoende was.

👉 Advies: Laat u begeleiden door een accountant of financieel adviseur om een realistisch en geloofwaardig financieel plan op te stellen. Wij raden u aan vooraf een businessplan op te stellen, hier kunt u een model downloaden.

2. Keuze van de maatschappelijke zetel voor uw onderneming

De maatschappelijke zetel is een wettelijke verplichting voor elk bedrijf. U kunt:

Uw privéwoning gebruiken (onder bepaalde voorwaarden).
Een kantoor of een coworkingruimte huren.
Een beroep doen op een dienstverlener voor een professionele domiciliering van uw bedrijf.

➡️ Lees ook ons artikel: het verschil tussen maatschappelijke zetel en exploitatiezetel goed begrijpen.

3. Bezoek aan de notaris en registratie van uw onderneming

De administratieve formaliteiten beginnen met een verplichte afspraak bij de notaris voor bepaalde rechtsvormen (BV, NV, CV, VZW). De notaris controleert de conformiteit van de statuten en registreert de onderneming officieel. Vervolgens omvatten de volgende stappen:

Inschrijving bij de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO).
Verkrijgen van een ondernemingsnummer.
BTW-inschrijving als uw activiteit onderworpen is en keuze van het fiscaal regime.
Aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds.
Opening van een professionele bankrekening.